Skrivena mesta u Srbiji za koja niste znali

Pored Zlatibora, Novog Sada, Beograda, Kopaonika i Vrnjačke Banje, Srbija se može pohvaliti i destinacijama koje su manje poznate, a koje u potpunosti oduševljavaju svoje retke posetioce. Naš tekst će biti posvećen uglavnom skrivenim lepotama koje su nastale prirodnim procesima i koje baš zbog toga zadivljuju. Baš zbog toga što čovek nije imao mnogo udela u formiranju ovih mesta, ona su sačuvala svoju iskonsku lepotu i netaknutost. Kada se sa njima susretnete, ostaviće vas bez daha mir i tajnovitost kojom odišu ovi prostori. Zato, ako ste ljubitelj izvornih prirodnih lepota, što pre se uputite ka nekom od skrivenih dragulja Srbije. Mi vam otkrivamo: 

Zadivljujuća priroda
autor/Jelena Rajak/@rajakusa

Skrivene prirodne lepote na vodi

Reke i jezera se mogu pohvaliti najvećim brojem nesvakidašnjih, zadivljujućih atrakcije. Reke su svojim delovanjem stvorile takve reljefne oblike kakve nikada ne bi mogla da izgradi ljudska ruka. Posebnu čar svaka od njih dobija kada joj se priroda neobičan i skriven položaj, te dostupnost samo pravim zaljubljenicima u prirodno. Za vas smo u nastavku izdvojili najlepša skrivena mesta na vodi. 

Vodopad Prskalo

Obronci južnog Kučaja bogati su jednom od najneobičnijih atrakcija u Srbiji. Vodopad predstavlja neobičnu kombinaciju vode i stene, te proizvod najzanimjivijih prirodnih procesa. Prskalo se nalazi pored puta koji vodi od Resavice ka Čestobrodici, opština Despotovac, u dolini reke Nekudovo, čiji se izvor nalazi iznad vodopada. Vodpad je visok 15 metara, a može se opisati kao visoki, kameni levak iz koga ističe slab mlaz vode. Ova atrakcija kupastog oblika nastala je od bigrenih naslaga koje je voda stvorila tokom godina svog delovanja. Vodopad se na svom početku sužava, da bi pri kraju dobio svoju najveću širinu.

Vodopad Prskalo
izvor/filipmiljus

Osobenost Prskala je vrelo sa malom količinom vode koja njim teče, čak i tokom proleća, kada dostiže svoj maksimum. Lepoti vodopada doprinosi i zadivljujuća okolina - predivne bukove šume koje šire svoje krošnje i prave bogat hlad. I pored zadivljujuće lepote i položaja pokraj puta, pa i obeleženosti, Vodopad Prskalo je prilično nepoznat. Uz malo ulaganja i promocije ovaj prostor bi se pretvorio u jednu od najposećenijih atrakcija Srbije, te obavezan deo ture kroz istok zemlje. 

Lokacija Vodopada Prskalo

Istočna Srbija se hvali ovim divnim mestom, a ono pripada opštini Despotovac. U neposrednoj blizini su i veći gradovi Paraćin i Jagodina

Vrelo reke Grze

Još jedan dragulj koji se nalazi u Istočnoj Srbiji i koji je nažalost potpuno turistički skrajnut zaslužuje da se njegovoj lepoti posveti čitav jedan tekst. Ovaj lokalitet će zaista okrepiti vašu dušu i odmoriti telo, a njegova posebna prednost je što je vrlo pristupačan i do njega je lako doći. Nakon isključenja sa auto-puta prema Zaječaru, posle 17 kilometara se nalazi tabla za vrelo Grze. Posle toga sledi oko 5 kilometara vrlo lošeg puta, ali ova lepotica zaista vredi da se malo pomučite. Ovaj skriveni dragulj se nalazi u južnom delu Kučajskih planina, te je okružen planinskim vrhovima obraslim bujnim zelenim drvećem.

Vrelo reke Grze

Čitav prostor se može definisati kao kompleks sastavljen od zanimljivih prirodnih lepota i atrakcija, koji zauzima oko 19 hektara. Područje zahvata vrelo, dolinu reke, kao i pećinu koja je nastala u jednom od pravaca isticanja vode u Vrelu. Predeo ulepšava voda zadivljujuće plavo-zelene boje, a njegovo veliko bogatstvo čini i raznovrsna flora i fauna. Osim toga, na ovom području postoji oko 50 kilometara planinarskih staza, nekoliko vidikovaca, most ljubavi i par manjih vodopada. Čitav prostor odiše mirom, tišinom koji odmara, te u tom trenutku nimalo ne žalite što ste među retkima koji su otkrili ovu lepotu i što nema buke i gužve da remeti savršenstvo. 

Gde se nalazi Vrelo Grze?

Vrelo Grze se nalazi istočno od Paraćina, koji je i najbliži gradski centar, a pripada paraćinskom selu Gornja Mutnica.

Plutajuća ostrva na Vlasinskom jezeru

Akumulaciono jezero na jugoistoku Srbije predstavlja izuzetnu atrakciju zahvaljujući svojim plutajućim ostrvima, koja su nastala kao posledica dizanja vodostaja i višegodišnjeg raspadanja mahovina tresetnica. Polovinom 20. veka, kada je jezero punjeno, određen broj ostrva se podigao i isplivao na površinu. Danas jezera zauzimaju površinu od 10 hektara i nalaze se pod zaštitom države, kao značajan prirodni fenomen. Jedno od najvećih jezera doplivalo je do obale i omogućilo posetiocima da se popnu na njega i uživaju u neverovatnoj plovidbi. Tlo ovih oblika je mekano, a čitava površina je pokrivena bujnom vegetacijom. Od najveće močvare na Balkanu jezero je postalo izuzetna turistička atrakcija, koja je i pored svoje neobičnosti manje posećena i poznata.

Plutajuća ostrva na Vlasinskom jezeru

Vlasinsko jezero - lokacija

Vlasinsko jezero se nalazi na krajnjem jugoistoku zemlje, nešto istočnije od Vranja i Surdulice, a odmah do granice sa Bugarskom. Smešteno je pored mnogih poznatih atrakcija, te je savršeno za izlet tokom odmora u Nišu i južnoj Srbiji. 

Rosomački lonci

I dalje smo na istoku Srbije, koje izgleda poseduje najveći broj zadivljujućih mesta i prirodnih lepota, koje nisu dovoljno promovisane i otkrivene. Rosomački lonci spadaju u jednu od nestvarnih atrakcija, napravljenih isključivo radom prirodnih procesa. Slavinjsko grlo ili Rosomački lonci predstavljaju klisuru Rosomačke reke, a smešteni su u blizini sela Slavinje, koje je na 30 kilometara od Pirota. Do Lonaca se dolazi iz centra sela, a potrebno je oko 15 minuta šetnje koja vodi kroz predivne pejzaže Stare planine, koji su obeleženi. Ovaj lokalitet je nastao usecanjem vodenog toka u okolne stene.

Rosomački lonci
izvor/https://www.topirot.com/

Čitav kanjon karakterističan je po pojavi prečaga u koritu reke, na osnovu čega se formiraju nestvarni virovi i slapovi. Čitav proces je nastao pod uticajem erozije, koju reka pravi kada pada u korito, koje useca velika snaga vode. Ova nestvarna pojava izgleda kao ogroman dvorac koji štiti svoju rečnu površinu i nadvija se nad njom. Njena lepota zahteva da je obavezno posetite tokom svojih odmora u ovom delu Srbije.

Kako do Rosomačkih lonaca?

Rosomački lonci se nalaze nadomak Pirota, u selu Slavinje. Ovaj lokalitet se nalazi na samom istoku zemlje, na granici sa Bugarskom.

Reka Godina

Reka Vrelo ili Godina svoje ime je dobila po svom toku koji je dugačak 365 metara, što je čini najkraćoj rekom ne samo u Srbiji, već i u svetu. Nalazi se u zapadnoj Srbiji, u okviru Nacionalnog parka Tara. Osim po svojoj dužini, Vrelo ili Godina je poznata i po izuzetno bistroj vodi i čarobnim vodopadima. Reka izvire velikim vrelom, a posle svog kratkog toka stvara vodpad, koji je visok 10 metara, a koji se uliva u Drinu. Lepotu predela stvara i flora koja se nalazi na obali reke, a među kojima dominira drveće: jova, jarebika, jasen, brest, crna zova, orah. Iako je izuzetno malog toka, reka i njena okolina se mogu pohvaliti svim sadržajima koje poseduju i velike reke u Srbiji: ribnjakom, vodenicom, potocima, mostovima. Verujemo da je čitav opis uspeo da vas ubedi da je Godina nepravedno skrajnuta prirodna lepotica i da zaslužuje da joj posvetite pažnju tokom svojih odmora u zapadnom delu Srbije. 

Izvor reke Godine

Gde se nalazi reka Godina?

Ovaj neobični prirodni dragulj se nalazi na 13 kilometara uzvodno od Bajine Bašte, u naselju Perućac. Put do njega je obeležen i uređen, tako da vas ništa ne može sprečiti da budete uživate u atrakcijama ovog zadivljujućeg prostora. 

Prerast Šuplja stena

Reč je o prirodnom kamenom mostu, koji je stvoren u dolini reke Valja Prerast. Most predstavlja spomenik prirode koji je zaštićen zakonom i koji svoje retke posetioce zadivljuje i oduševljava svojim neobičnim izgledom i poreklom. Šuplja stena se nalazi u blizini mesta Rudna Glava, na istoku Srbije. Stena je posebno poznata po svojoj izuzetnoj visini od 45 metara i širini lukova između rečnog korist, koja iznosi 10 metara. Osim impozantne visine, most zadivljuje i svojim nastankom - reka koja ispod njega protiče stpljivo ga je vekovima gradila, bez ičije pomoći i udela ljudske ruke. Osim mosta, predeo se može pohvaliti i drugim prirodnim lepotama: rekom Beli izvorac sa prelepim kaskadama i vodopad visok 16 metara. Do mosta vodi živopisna staza u dužini od oko kilometar. Most je najlepši u toku zalaska sunca, kada ispod njega ugledate sunčeve zrake kako se probijaju.

Prirodni most ispod reke Valja Perast

Kako stići do Valje Perast?

Ova skrivena atrakcija se nalazi na 10 kilometara od grada Majdanpeka, do koga možete doći auto-putem 33 ili autobusima, koji saobraćaju čak i do Rudne Glave. 

Vodopad Blederija

I dalje smo na Istoku Srbije, delu Srbije u kome se nalazi čak trećina svih vodopada u zemlji. Sada opisujemo jednu od zadivljujućih, a manje poznatih atrakcija ove vrste, čija lepota i skrivenost oduzimaju dah. Blederije je vodopad koji se nalazi na planini Miroč, na samoj granici sa Rumunijom, nedaleko od Kladova. Ovaj kladovski smaragd stvoren je na reci Blederiji i može se pohvaliti visinom od 7 metara. Njegov šum mami posetioce i pomaže im da nastve preko klizavog hoda uskim stazama. Vodpad je najlepši tokom proleća i jeseni kada vodopstaj reče poraste i kada ovaj prsotor dobije najlepšu zeleno-plavu, smaragdnu boju. Temperatura vode je 8 stepeni, tako da samo odvažni posetioci mogu da uživaju u kupanju. Osim vodopada, predeo oko vodopada je bogat još jednim, manjim, vodopadom i pećinom Sokolovicom, te predivnom okolnom prirodom, u kojoj živi raznovrstan životinjski svet.

Vodopad Blederija

Blederija je u poslednje vreme otkrivena od velikog broja ljudi, koji, kao i obično, uspevaju da unište prirodan predeo znatnom količnom otpada. Apelujemo i molimo da, ako budete deo turista kojima će ovaj predivni prirodni lokalitet pružiti divne trenutke, uzvratitie istom merom i povedete računa onjegovom očuvanju.

Kako do Vodopada?

Blederije se nalazi na 31 kilometar od Kladova i 4 kilometra od sela Reka, na samom istoku Srbije. Ovaj lokalitet će biti savršeno mesto za izlet tokom vašeg odmora u Đerdapskoj klisuri.

Krčedinska Ada

Zadivljujući prirodan prostor na Dunavu, smešten nadomak grada Inđija, predstavlja savršeno mesto za sve one koji uživaju u netaknutoj, iskonskoj snazi prirode. Ovo rečno ostrvo je poznato po otvorenom prostoru, na kome slobodno žive različite vrste životinjskih vrsta: konji, mangulice, amagarci, krave, ovce, ptice i veliki broj riba. Krčedinska ada je posebno poznata po autohtonoj vrsti: podolskom govečetu, koje se retko gde drugde može upoznat. Zamislite taj osećaj slobode i siline koji osećate dok posmatrate konje kako slobodno jure prostorom. Život na adi se odvija u periodu između maja i septembra, a njena širina zavisi od vodostaja Dunava. Domaćin ostrva svedoči da na ovom prostoru živi oko 500 grla stoke, koji se slobodno rađaju, jedu i spavaju, a ljudi su tu samo da ih čuvaju. Ukoliko želite da duže boravite na Adi, možete ručati ili doručkovati gulaš od govečeta ili domaći hleb namazan mašću i alevom paprikom. Doživljaj prirodnog i seoskog je potpun i ovde ga ništa ne remeti.

Dečja igra sa životinjama u Krčedinskoj adi
izvor/http://indjijatravel.rs/

Gde se nalazi Ada?

Ada je smeštena u okviru Specijalnog rezervata Koviljsko-petrovaradinski rit, istočno od Novog Sada, nedaleko od Sremskih Karlovaca, Kovilja i Čortanovaca. Čitav kompleks dat je na upravu opštni Inđija, koja se bavi održavanjem i organizovanjem turističkih aktivnosti na Adi. 

Taorska vrela

Valjevska Taorska vrela predstavljaju atrakciju koja postaje sve poznatija i koja skup atrakcija predstavlja pravi mali raj. Nalazi se u podnožju planine Povlen, u selu Donji Taor, na mestu gde se Vrela ulivaju u Skrapež. Iz pećinskog otvora, koji je smešten u u podnožju krečnjačkog plato, izbija vrelo. Na malom prostoru preko stvorenih naslaga od bigra postoji veliki broj slapova i vodopada, koji čini celinu neverovatne lepote. Kaskade i slapovi koji presecaju bigrenu akumulaciju zavšava se vodopadom, koji se nalazi na ušću Velskog potoka u Skrapež, a koji dostiže visinu od 5 metara. Osim prirodnih lepota, ovaj predeo je poznat i po nekadašnjem velikom broju vodenica, koje su krasile ovaj predeo, a od kojih su danas sačuvane samo dve.

Vodenica na Taorskim vrelima
izvor/http://tov.rs/

Danas je najpoznatija Pepića vodenica, koja služi domaću hranu i najbolje pravljene salate. Najtoplija preporuka je da posetite ovu valjevsku lepoticu i uživate u savršenom spoju vodene snage i njenih čarolija, te u pogledima na bujno okolno zelenilo. Sve ovo upotpuniće i ukusni domaći obroci koje prave valjevski domaćini.

Kako do Taorskih vrela?

Taorska vrela se nalaze u Valjevskoj opštini, a do njih se dolazi putem ka manastiru Lelić, posle koga se ide još 40 kilometara. Put nastavlja dalje do sela Mravinjci, preko kojih se stiže do Donjih Taora.

Slapovi Miruše

Na nadmorskoj visini od 572 metra, u južnom delu planine Gremnik nalazi se zadivljujuć prirodni kompleks stvoren isključivo radom prirode. Južni deo naše zemlje može se pohvaliti ovom skrivenom lepoticom, koja se nalazi na reci Miruši, levoj pritoci Belog Drima.Reka je urezala 10 kilometara dugačak kanjon, koji je bogat gorskim jezerima, izvorima i rudnim bogatstvom. Tok Miruše poseduje 12 vodopada i 13 malih i velikih jezera. Voda reke je uvek ledeno hladna, što dovoljno svedoči o njenoj nezagađenosti i čistoći. Na kraju kanjona nalaze se vrtače, škrape i pećine, koje presecaju zid kanjona. Jedna od 10 pećina jeste i Duška, kroz koju protiče potok i manji vodopad,. U određenom broju pećina prenađene su srednjovekovne freske i skloništa srpskih kaluđera, napravljena tokom turske okupacije. Osim navedenih vodenih atrakcija, ova regija se može pohvaliti i nestvarnim pejzažima, te očuvanim retkim primerima flore i faune, među kojima je kosovski božur i gorocvet. Ovo je razlog zbog koga je čitav prostor proglašen za park prirode.

Slapovi reke Miruše

Lokacija reke Miruše

Ovaj predeo izuzetnih odlika nalazi se u Metohijskoj kotlini, u dolinskom kraju pored Belog Drima, na teritorijama opštine Klina i Orahovac. Preciznu informaciju o lokaciji pronaći ćete na mapi ispod.

Ivanovačka ada

Pančevo je grad koji je poznat samo po razvoju industrije, a malo se zna da je okolina ovog grada izuzetno bogata neobičnim prirodnim lepotama, koje su tipično vojvođanske. Na 20 kilometara od grada se nalazi divan prirodni rezervat prirode Ivanovačka ada na Dunavu, koja u stvari predstavlja ostatal plavnih šuma, koje su dominirale dunavskim adama. Rezervat obuhvata adu koja se širi od 2 do 7 kilometara, a koje je izuzetno bogata raznolikim vrstama flore i faune. Ovde će vam društvo praviti topole, vrbe, jaseni, kao i čuveni hrast lužnjak, koji broji više odn 180 godina i jedan je od najstarijih stabala u čitavoj Srbiji.  Što se životinjskog sveta tiče, ovde se nalaze orlovi, žune i vodomari, koji su zaštićeni zakonom. Ovaj predeo je bogat i prostorima za pecaroše, među kojima su Dunavac i Zmajevac, na kojima takođe možete da napravite odlične fotografije. Zbog visoke zaštite prostora, izleti i posete ivanovačkoj adi su ograničene i odvijaju se uz nadzor.

Flora i fauna Ivanovačke ade

Gde se nalazi Ivanovačka ada? 

Ovaj divni rezervat prirode smešten je na 20 kilometara južno od Pančeva, nedaleko od sela Starčeva. Ivanovačka ada je smeštena u jednom od najlepših delova Banata i savršeno je mesto za uživanje na svežem vazduhu i odmor tokom ture kroz lepote južnog Banata. 

Manje poznate pećine u Srbiji

Pećinski prostori u Srbiji predstavljaju prilično zastupljen oblik reljefa, od koji su neke izuzetno poznate i posećene, a neke nepravedno zapostavljene. Za sve važi da se mogu pohvaliti izuzetnom lepotom i zanimljivim svetom koji u njima boravi. Sreću su imale one čije su lepote otkrivene i istražene. Mi ćemo pokušati da narednim redovima ispravimo nepravdu i bar ukratko opišemo manje poznate, skrivene pećine Srbije. 

Ledena pećina Uvac

Specijalni rezervat prirode Uvac u sebi krije niz atrakcijai sadržaja, od kojih je jedna od najzanimljivijih Ledena pećina, prostor koji je poznat po dvoranama koje su međusobno povezane strmim, ravnim i ponorskim kanalima. U pećini se nalaze veliki beli stubovi, od kojih su neki prošarani crvenkasim ili plavim nijansama, stakalktiti i stalagmiti, iglice, pećinske zavese i okamenjene draperije. Ono što posebno intrigira kod ove pećine jeste da je jedini mogući ulaz dostupan vodom, odnosno čamcima, čiju vožnju organizuje organizacija Uvca i njeni specijalizovani vodiči. U njoj nema stalnog osvetljenja, pa je potrebno poneti svu opremu koja će omogućiti opažanje svih predivnih atrakcija koje pećina u sebi krije. Ukrasi koji se spuštaju sa krova pećine dostižu i do 10 metara, a ispod jedne se nalazi i potok koji posle nekoliko metara ponire. U pećini se nalazi i bistro jezero, koje posetioce odvaja od tavanice na kojoj su tanki stalaktiti. U pećini je napravljena turistička staza koja poseduje nekoliko mostića, koji vode do velike pećinske dvorane. Ovaj podatak govori u prilog tome da ova pećina dobija na svojoj turističkoj promociji i s pravom prestaje da bude skriveni dragulj prirode. 

Ledena pećina - lokacija

Ledena pećina je smeštena na levoj strani reke Uvac, na njenim meandrima, a u blizini Ledenog vidikovca. Čitav kompleks se nalazi u jugozapadnom delu Srbije. Okružen je planinama Zlatar, Murtenica, Čemernica, Javor i Jadovnik. Veći deo rezervata je smešteno na teritoriji Nove Varoši, dok se manji deo nalazi u okviru opštine Sjenica. 

Ceremošnja

Na severoistočnim obroncima Homoljskih planina, na oko 600 metara nadmorske visine, nalazi se jedno od najlepših pećinskih carstava u Srbiji. Ukupna dužina istraženih pećinskih kanala je  776 metara, dok je dužina turističke staze 430 metara. Ceremošnja se može pohvaliti velikim bogatstvom pećinskog nakita: stalaktita, stalagmita, stubova, draperija, okamenjenih vodopada, galerija. U pećini postoji 5 prirodnih, morfoloških celina: Ulazni kanal dugačak 87 metara, dvorana Arena - najatrakivnije deo pećine, koji svojim oblikom podseća na gladijatorske hale Starog Rima. Ona poseduje monumental oblike nakita, od kojih su neki dobili svoja imena, kao što su: Lepa Vlajna, Na večnoj straži. Ostale tri celine su takođe vrlo turistički zanimljive, a krajnja, Južni kanal, se završava sa dva kanala, na čijem je kraju i izlazni otvor iz pećine. U zimskom periodu je temperatura u pećini oko 6 stepeni, dok je važnost vazduha na kontantnih 80%. 

Pećina Ceremošnja
izvor/https://www.tokucevo.org

Pored same untrašnjosti pećine, ovaj deo je divan i zbog lepota u okolini pećine. U njih spadaju: Veliki štubej - najviši vrh Homoljskih planina, Vodopad Siga, Životina vodenica, Dragosavljević kanal, kao i brojne druge pećine: Bigar, Golubanjska, Ravništarska.

Gde se nalazi Ceremošnja?

Ovo zadivljujuća pećina se nalazi na istoku Srbije, na 15 kilometara udaljenosti od Kučeva, čija je organizacija uredila put koji vodi do pećine. Tokom ture kroz ovaj deo Srbije uživaćete i u mnogim drugim predivnim atrakcijama. 

Cerjanska pećina

Sam jug Srbije bogat je pravim pećinskim carstvom, koje u sebi krije raznoliko bogatstvo. Cerjanska pećina se nalazi u selu Cerje, na 14 kilometara od Niša. U ovoj pećini koja je prilagođena turističkim potrebama možete naći raznoliko bogatstvo nakita: stalaktite, stalagmite, heliktite, talaste draperije, pećinske korale i kristalne cvetove. U pećini se alaze hodnici i dvorane prosečne visine od 15 do 40 metara, u kojima se nalaze neobični oblici najrazličitijih veličina, boja i formi. Posebno su čuveni heliktiti Cerjanske pećine, koji suprotno sili zemljine teže vise u svim pravcima. U pećini se nalaze i brojne životinjske vrste, među kojima su i slepi miševi, kao i vatreni daždevnjak, koji predstavlja jednu od strogo zaštićenih vrsta divljih životinja u Srbiji.

Slepi miš u Cerjanskoj pećini
izvor/http://visitnis.org/

Geolozi procenjuju da je prećina nastala pre više od 2 miliona godina i da je do dadanas ostala hidrološki aktivna. I pored toliko godina, čitava dužina pećine još uvek nije istražena, te se ne zna gde je tačno njen kraj. Ukupna dužina istraženog prostora je oko 6 kilometara. Ukoliko želite da uživate u u bogatstvu ove predivne prirodne atrakcije, moraćete da se obratite turističkoj organizaciji opštine Niš, čiji vodiči organizuju ture kroz prećinu. Oni će vam na najbolji način predstaviti svet pećine.

Lokacija Cerjanske pećine

Ovaj skriveni dragulj nalazi se 14 kilometara severno od Niša, nedaleko od Svrljiga, a u selu istog naziva. Namapi se nalazi detaljna lokacija ove atrakcije. 

Hadži Prodanova pećina

Sa istoka i juga se selimo na Zapad Srbije, gde se nalazi jedna od najelpših pećinskih skrivenih atrakcija. Hadži Prodanova pećina se nalazi na 7 kilometara od Ivanjice, na nadmorskoj visini od 600 metara, a ukupna dužina ispitanog prostora je 400 metara. Pećina poseduje dva sprata: na donjem se nalazi ulaz širine 3 metra, a pored njega poseduje i dva sporedna kanala. Desni deo donjeg nivoa j prekriven bigrenim salivom i plitkim bazenčićima. Najlepši deo jeste centralni, u kome se nalaze stalaktiti i stalagmiti, kao i okamenjeni vodopadi. Kraj donjeg dela pećine čine dva manja procepa. Što se gornjeg sprata tiče, on počinje iz dvorane glavnog kanala i ispunjen je raznovrsnim morfološkim oblicima.

Hadži Prodanova pećina

Istraživanja pećine počela su 2003. godine, a zanimljivo je da su za tu priliku pozvani i studenti fakulteta u Beogradu. Tada su u pećini nađene vrlo zanimljive pojave i vrste. Pronađeno je 25 novih retkih vrsta insekata, koje su u svetu malo poznate. Osim toga, u pećini su otkriveni i ostaci keramike iz srednjeg gvozdenog doba, kao i velika količina kostiju pleistocenskih životinja. Pronađeni ostaci kristala kvarca, koji su karakteristični za rani paleolit govore o starini pećine i čini je jednim od najstarijih nalazišta. Nova iskopavanja su u pećini otkrila i veliki broj predmeta iz kulture neadertalaca, a iz perioda 40 hiljada godina pre nove ere. Sve navedeno ovaj prostor čini ne samoo turistički bogatom i primamljivom destinacijom već i izuzetno važnim arheološkim nalazištem. 

Lokacija Hadži Prodanove pećine

Pećina je smeštena na putu za Guču, u dolini Rašćanse reke, a nadomak Ivanjice. 

Skrivene planinske lepote

Kada je reč o najlepšim prirodnim atrakcijama, planine se svakako moraju naći na toj listi. Srbija je izuzetno bogata predivnim planinskim prostorima, te se u tako velikom bogatstvu može naći veliki broj onih koja ostaju u senci i nisu dovoljno poznata, te njihove lepote ostaju neprimećene. Srbija nije zemlja čiji se turizam može pohvaliti isključivo atrakcijama najposećenijih planina: Zlatibora, Kopaonika i Tare. Ima tu još mnogo prostora čija vas lepota može zadiviti. Upoznajte ih u nastavku.

Jagodnja i Mačkov kamen

Jedna od nepravedno zapostavljenih planinskih lepotica Zapadne Srbije predstavlja nisku planinu, koja se može pohvaliti brojnim atrakcijama. Smeštena je u Rađevini, nedaleko od Krupnja. Planina je posebno poznata po nestvarnim vidikovcima koji se sa nje pružaju i sa kojih možete obuhvatiti sve okolne prirodne lepote. Njen najviši vrh Mačkov kamen pruža pogled ka Bosni i Hercegovini, Drini i Azbukovice. Osim ovoga, Mačkov kamen je poznat i kao poprište bitke iz Prvog svetskog rata, koja se vodila između Srbije i Austorugarske. Godine 1931. ovde je podignuta spomen-kosturnica, koja seća na velike srpske žrtve tokom bitaka vođenih u Prvom svetskom ratu. Mačkov kamen će vas pored svega ovoga osvojiti svojim mirom, predivnom prirodnom, šumskom vegatacijom i svečanom atmosferom koja vlada čitavim prostorom. 

Kako do Mačkovog kamena?

Jagodnja se pruža između Krupnja, Borske planine, Drine i Kržave, te rečice Uzovice. Od Krupnja vodi asfaltirani put, koji se završava baš na Mačkovom kamenu. 

Šar planina – Gorske oči

Iako proglašena za jedan od 5 nacionalnih parkova u Srbiji, Šar planina nije dovoljno ispromovisana, ni posećena. Nalazi se na teritorijama Prizren, Štrpce, Suva Reka i Kačanik, a posebna je po raznovrsnim oblicima reljefa koji se na njoj nalaze. Na planini se nalaze stene velike starosti, koje su izgradile glavni greben koji poseduje oko 30 vrhova visine i do 2700 metara. Ispod njih se nalaze razni grebeni koji su raščlanjeni divljim rekama i planinskim brzim potocimna. Ono što je jedan od najkarakterističnijih atrakcija na planini jesu glacijalni oblici: lednički cirkovi, beli snežnici, reke kamenja, vertikalne litice, duboki kanjoni, a najviše 70 glacijalnih jezera i zamrznutih jezera, poznatijih kao gorske oči. Samo ova atrakcija je dovoljna da posetite Šar planinu i postanete zaljubljenik u njene oblike.

Gorske oči na Šar planini

Osim ovoga, ovde će vas dočekati čitavo carstvo raznolike flore i faune, koje predstavlja razlog zbog koga je ovo područje pre skoro tri decenije proglašeno za jedan od 5 nacionalnih parkova Srbije

Gde se nalazi Šar planina?

Detaljna lokacija planine se nalazi na sledećoj mapi: 

Planina Stolovi i divlji konji

U samom srcu Srbije, nešto južnije od Kraljeva nalazi se planina neobične lepote. Poznata je po svojim nepreglednim poljima sa kojih pogledi dopiru sve do horizonta, a što omogućava izostanak bujne vegetacije. Veruje je se da su šume na planini iskrčene još za vreme srednjeg veka, kada je ovde bio značajan rudnik Srbije za vreme Nemanjića. Osim svoje izvanredne lepote, planina je poznata i po krdima divljih konja koji se na njoj mogu vide. Za sve ljubitelje neobuzdane, iskonske snage prirode Stolovi su savršena destinacija jer druženje sa ovim zadivljujućim životinjama sigurno neće izostati. Osim ovoga, Stolovi su poznati i po čuvenom, a retkom belom narcisu, koji tokom maja raste u takvoj količni, da je gotovo ceo prostor pretvoren u belu livadu. Stoga se na ovom prostoru održava manifestacija Narcisu u pohode, koja okuplja zaljubljenike u prirodu i planinski eko sistem. 

Pejzaž planine Stolovi

Lokacija planine Stolovi

Ova zadivljujuća planina je smeštena između Ibra, Ribnice i Brezanske reke. Planina je okružena manjim planinama Ozren, Vitoš, Oštra glava i Stremenica. 

Zagajička brda

Možda nije reč o planinskim prostorima, ali je svakako reč o zadivljujućim uzvišenjima, koji, pošto je reč o Vojvodini, i mogu da se nazovu ako ne planinom, onda bar brdom. Zagajička ili Zagajska brda predstavljaju deo rezervata prirode Deliblatska peščara i njen najviši i najlepši deo. Pogled sa njih obuhvata predivne prostore i pruža se duž stotina kilometara. Obuhvataju Vršačke planine, južne Karpate, kao i daleke vode Dunava. Reč je o peščanim dinama koje su visoke oko 200 metar i koje u vojvođanskom orkuženju izgledaju kao da je reč o visokoj planini. Nalaze se kraj sela Zagajice, skrivene u širini očaravajuće i neobične Deliblatske peščare. Vegetacija na brdima je šumovita i stepska, što ovaj oblik reljefa čini poslednjim stepskim izdankom na prostoru Vojvodine.

Zagajička brda Deliblatska peščara

Ova atrakcija je poznata i po tome što je jedna od retkih na kome se može videti trska, a posebno i po tome što predstavlja stanište slepog kučeta - vrste glodara, kojeg nema ni na jednom drugom mestu u Evropi. Verujemo da vas je ovaj opis zainteresovao i očarao, te da ćete iskoristiti prve slobodne dane da uživate u ovom retkom prirodnom fenomenu.

Gde se nalaze Zagajička brda?

Atrakcija je smeštena na samo 75 kilometara od Beograda, u Banatu, nedaleko od grada Pančeva. 

Skrivena sela Srbije

Navedene skrivene lepote na rekama i pećinske lepotice najbolji su pokazatelj rada prirode i beskrajne maštovitosti prirode. Pored njih, u Srbiji se nalazi i veliki broj skrivenih seoskih prostora, koji predstavljaju savršenu kombinaciju rada prirodnih procesa, ali i ljudske ruke. Skrivena i nedovoljno poznata sela u Srbiji na najbolji način predstavljaju lepote krajeva u kojima se nalaze. Pored zadivljujućih pejzaža, svako od njih prikazuje autentične osobine i stoga predstavljaju izuzetno turistički zanimljiva mesta. Nažalost, malo ljudi zna da ona uopšte postoje i koliko bogatstva u sebi kriju. Nadamo se da će naredni redovi uspeti da promene ovakvo stanje. 

Vrmdža

Zelena oaza koja je dobila naziv po mnoštvu izvora koje u sebi krije. Nalazi se na putu Aleksinac - Sokobanja i predstavlja atrakciju kojoj treba da posvetite jedan poseban dan kako biste u potpunosti uživali u svim lepotama ovog divnog skrivenog sela. U njegovom centru se nalazi upečatljiva strma stena, na kojoj su smešteni ostaci vrmaškog ili Latinskog grada. Veruje se da grad potiče iz vremena Justinijana. Ova prostor se kasnije spominje kao srpski srednjovekovni grad, a u njemu se vadilo najkvalitetnije srebro, koje je u sebi sadržalo 30% zlata. Grad je 1413. godine razorio Musa Kesedžija, a svi ovi događaji su stvorili brojne lokalne mitove i legende, koji govore o odnosu srpskog i turskog stanovništva za vreme okupacije. Nedaleko od ovih srednjovekovnih ostataka, nalazi se skrivena mirna oaza, Vrmaško jezero. Veruje se je jezero nastalo posle zemljotresa i tada dobio kružni oblik. U njemu se nalaze ribe i brojni drugi morski organizmi. Prostor oko njega je uređen, sa stolovima i stolicama, te je idealan za piknik i odmor u Srbiji.

Selo Vrmdža - Jezero
izvor/https://www.soko-banja.org/

Na putu do jezera se nalazi autentična vodenica, koja je danas pretvorena u etno-restoran Kod dede Mije, u kome možete probati najukusnije domaće specijalitete, koji su poznati u ovom kraju: ovčji sir u lepinji, kajmak, ukusno meso. Osim ovoga, na putu do jezera se nalazi i izvor hladne, pijaće vode. Čitav prostor je okružen gustom šumom, u kojoj se mogu videti zečevi, fazani, srce, a budite pažljivi jer se ponekad sreću i vukovi. Ono što doprinosi lepoti i autentičnom utisku sela jesu i starinske kuće, te objekti koji potiču iz perioda osamnaestog veka koje su očuvane u ovom kraju, te muzeju u kome su izložene autentične naroden nošenje, alata, posuđe karakteristično za ovaj kraj Srbije. Ovo predivno selo predstavlja savršen spoj autentične, netaknute prirode i svih pojedinosti koje su činile život u prošlosti.

Gde se nalazi selo Vrmdža?

Selo je udaljeno 15 kilometara od Sokobanje, a nalazi se na putu od Banje do Aleksinca. Putokazi jasno pokazuju smer kretanja i asfaltni put vodi do centra sela.

Struganik

Selo koje je nepravedno zapostavljeno i nedovoljno posećeno, a koje osim zadivljujućih prirodnih lepota sadrži i izuzetnu kulturno-istorijsku vrednost. Struganik pripada opštini Mionica, smeštenoj u Kolubarskom okrugu, i poznato je kao mesto rođenja jednog od najvećih vojskovođa na svetu - Živojina Mišića. Selo je poznato po svojim neopisivim brdsko-planinskim pejzažima planine Maljen. O njegovoj interesantnoj prirodi svedoči i njegovo ime, koje može da označava kamen, škiljac, a po njemu je mesto strugano, složeno po slojevima. Izvori navode da je ime selo zaslužilo zbog brojnih pilana ili strugara, u kojima je rezano drveće iz bogatih okolnih šuma. Kako bilo, oba izvora svedoče o neverovatnoj lepoti prirode u selu, ali i o poznatim delatnostima koje su ovde razvijene. Selo je, naime, izuzetno bogato litografskim kamenom, koji se eksploatiše još od 18. veka i čija se nalazišta nalaze čak i pokraj puta. Njegov kvalitet je tako visok da se Strugnik ubraja u tri najbolja nalazišta ovog materijala u čitavoj Evropi. Kamen je korišćen za stvaranje Bečke državne opere.

Kuća vojvode Mišića u Struganiku
izvor/https://tov.rs/

Osim kamena i prirodnih lepota, beskrajnog zelenila i velikog broja izvora, selo je poznato i po svom istorijskom zmačaju. Osim što je ovde rođen Živojin Mišić, ovde su se odigrali najbitniji trenuci prekretnice za Srbiju u Prvom svetskom ratu. Tokom Drugog rata selo je bilo mesto zbora četnika i partizana, a njegovi meštani su bil među prvim borcima za otpor. Danas se u selu nalazi sačuvano domaćinstvo sa kućom u kojem je rođen Živojin Mišić. U okviru tog kompleksa smešten je i Muzej, u kome se mogu videti svi podaci o ređenju i ratničkoj strategiji velikog vojvode.

Gde se nalazi selo Struganik?

Selo je udaljeno 9 kilometara od Mionice, putem koji ide preko Razbojišta. U blizini sela se nalazi i čuvena Banja Vrujci, udaljena 5 kilometara. Najveći obližnji grad je Valjevo, koje se nalazi na oko 30 kilometara udaljenosti od sela.

Erdevik

Jedno od najlepših sela u Sremu, sa jedne strane se naslanja na Frušku goru, a sa druge prelazi u ravničarksi predeo. Njegovi posetioci svedoče da je to mesto iz bajke i da nema lepšeg sela u celoj Vojvodini. To što se može označiti kao deo  Fruške gore, mnogo govori o lepoti njegove prirode i bogatstvu koje na njemu raste. Selo se odlikuje izuzetno blagom vojvođanskom klimom, u njemu se nalaze brojni potoci, izvori i čak tri jezera, od kojih je Moharač uređeno za kupanje. Najveći deo reljefa sela čine šume, od kojih su najzastupljenije lipove, šume hrasta, hrasta, bukve, bagrema, sele, čiji su stanari jeleni, mufoni, divlje svinje. Šume su zaslužne i za ime sela, koje potče od mađarske reči erdoveg - pod šumom. Osim šuma, Erdevik se može označiti i kao carstvo kvalitetnog goržđa, od koga se pravi izuzetno kvalitetno vino. Odavde izlaze traminac, rizling, belo stono vino. Erdevičani, pored ovoga, proizvode i hmelj najvišeg kvaliteta, koji im je obezbedio evropsko priznanje za hmelj.

Ovo skriveno sremsko selo predstavlja jedan mali raj, u kome vredni ljudi uzimaju najbolje od prirode i na pravi način koriste sve njene plodove. U Erdeviku se već dugi niz godina održava i čuvena Sremska kulenijada, koja se brine o očuvanju tradicije stvaranja najboljih mesnih prerađevina. Kako bi se spojile dve najveće ljubavi Erdevika, stvorena je manifestacija: U zagrljaju kulena i vina. Pored vina i kulena, ovde se izlažu najukusniji domaći proizvodi: rakija, med, voće, povrće, rakija, a manifestaciju ulepšava i bogat kulturno-istorijski program. Dakle, Erdevik zaista predstavlja jedan od prostora u kome se spaja prirodno bogatstvo, ali i rad stanovništva, te želja da se životni prostor stalno ulepšava i poboljšava.

Kako do Erdevika?

Selo se nalazi između Iloka, Sremske Mitrovice i Šida, od koga je udaljen 16 kilometara i čijoj opštini pripada.

Vlasi

Ponovo se vraćamo u Istočnu Srbiju, i to u okolinu Pirotu, prostor koji definitivno zaslužuje da se nazove najvećim skupom divnih prirodnih lepota. Selo broji ukupno 70 stanovnika, koji su delom srpske, delom bugarske etničke pripadnosti. Selo se izdvaja od drugih po svojim predivnim pejzažima, koji su netaknuti, skriveni i prepuni nebičnih pojava. Selo je skriveno između planinskih vrhova, njegovu vegetaciju čine zelene guste šume, u kojima se nalazi pravo bogatstvo plodova, od kojih su najzastupljenije pečurke: vrganji, lisičarke, ljutače, jajčare, borovnjače, sunčanice. U šumama živi i 70 vrsta ptica: orlovi, sokolovi, drozdovi, last, koje svojom pesmom predeo pretvaraju u pravi mali raj.  Kroz planinski kanjon protiče zadivljujuća reka Jerma, koja izvire kod Vlasotinca, protiče kroz Bugarsku i ponovo se vraća u Srbiju. Reka je izuzetno bistra i u njoj stanuje veliki broj riba, od kojih su najpoznatije pastrmka i skobalj. Nedaleko od reke izvire hladna voda, poznata kao Dževerica. Dakle, ako želite da osetite prirodu u svojoj svojoj lepotu i iskonskoj snazi, treba da otkrijete ovaj neotkriveni dragulj i dopustite da vam pruži mir, odmor i opuštanje kakvo niste mogli da zamislite da postoji. 

Selo Vlasi - panorama

Gde se nalazi selo Vlasi?

Vlasi je naselje koje pripada Pirotskom okrugu, a smešteno je 20 kilometara južno od grada Pirota. Do njega vodi obeležen put, tako da se jednostavno stiže od grada.

Skrivene tvrđave i stare građevine

Srbija se zaista može opisati kao zemlja zadivljujućih ostataka nekadašnjih važnih celina, gradova i odbrambenih prostora. Gotovo svaki grad naše zemlje poseduje po tvrđavaju, koja svedoči o prošlim vremenima i stoji kao postojan znak nekih pređašnjih života. Osim poznatih srpskih tvrđava, naša zemlja u sebi krije i manje poznate građevine koje u sebi nose mističku notu i uvek iznova o sebi otkrivaju neku novu činjenicu. U nastavku smo opisali 3 skrivene i još uvek nedovoljno poznate atrakcije ovog tipa.

Soko grad Ljubovija

Na 16 kilometara od Ljubovije nalazi se neobičan kompleks građevina, koje su skrivene u predivnim prirodnim pejzažima, koji zadivljuju i bez daha ostavljaju svoje retke posetioce. Na obroncima Sokolskih planina je smešten je nekadašnji simbol nepobedivosti. Grad je u 15. veku bio važno utvrđenje, na kome su Turci izgradili zid sa puškarnicamama, a koja je bila nepristupačna civilnom stanovništvu. U gornjem gradu su živeli starešina grada sa porodicom i svojom vojskom. Donji deo grada posedovao je džamije, školu, han, kuće. U periodu Prvog srpskog ustanka čak 7000 srpskih ustanika je opsedalo grad, ali nije uspelo da ga osvoji, a Turci ga napuštaju tek 1862. godine, po naređenju sultana. Tada su usledile selidbe Turaka, koje je preselilo 1200 konja. Nakon toga sreski kapetan Petar Radojlović iz Krupnja pali gradske mine i ovaj neosvojivi grad je poleteo u nebo. Od silnih ruševina koje su tu ostale meštani su izgradili kuće, a danas se ovde nalazi pravoslavni kompleks, sa velikim krstom od dve tone, koji je simbol stradanja pravoslavaca tokom turske vladavine.

Soko grad i krst Ljubovija

Put do krsta i ostataka grada je uređen i pored njega je postavljeno 10 kapelica sa Božjim zapovestima. Na ulasku u kompleks se nalazi čuveni srpski manastir posvećen Svetom Nikolaju, koji je izgrađen 1993. godine. Manastirski kompleks se sastoji od crkve, Doma vladike Nikola, biblioteke, Muzejske postavke vladike Nikolaja i manastirskog konaka sa trpezarijom. Na samom ulazu stoji spomenik Vladici, a čitav prostor krasi veštačko jezero, kao i vodopad na Gračaničkoj reci. 

Gde se nalazi Soko grad?

Soko grad se nalazi kod mesta Gračanice, nedaleko od Ljubovije, a na 78 kilometara od Loznice. 

Tvrđava Bač

U mestu koje se nalazi na Bačkoj, na samoj granici sa Hrvatskom, smeštena je jedna od zadivljujućih građevina, koja je potpuno nepravedno skrajnuta i neposećena. Razlog za to je što je ova građevina predstavlja najbolje očuvano srednjovekovno utvrđenje na prostoru Vojvodine. Njegova istorija svedoči o značaju terena koji svoju sudbinu vezuje za Dunav. Njegov nastanak se vezuje za sredinu 14. veka i sporove između ugarske i Srbije. Srbija pod Dušanom je tada na vrhuncu moći i preti Ugarima, na čijem je čelu Karlo Anžujski. On tada preduzima akciju jačanja granica svog carstva. Izgradnja i dorada ove velike građevine obuhvatila je dva veka, a najistaknutiji radnici na tvrđavi bili su biskupi, koji su ujedno bili i župani. Do početka 16. veka radovi su bili završeni, a ono čitav prostor je pretvoren u savršen kompleks za uživanju u Dunavu i njegovoj okolini. Kompleks je posedovao most, palisad, ulaznu kapiju, zamak, okružen sa svih strana vodom, tvrđavu trapezoidnog oblika, pet odbrambenih kula, ekonomske objekte. Tvrđava je bila izuzetno lepe arhitekture, a najveću pažnju je plenila kružna kula sa balkonima. 

Tvrdjava Bač
izvor/https://www.bac.rs/

Bač po prvi put pada u turske ruke 1526. godine, nakon poraza kod bitke na Mohaču, a sve vreme boravka u turskim rukama tvrđava je bila zanemarena. Tokom istorije Tvrđava je nadalje više puta paljena i rušena, a konačno napuštena 1704. godine. Postala je čuvena ruševina, koja nosi status spomenika kulture. Sredinom 20. veka tvrđava je počela da se obnavlja, a među njima je na prvom mestu rekonsturisana Donžuan kula sa pet etaža. Na prvom i trećem spratu ovog dela Tvrđave se nalaze arheološki eksponati, koji su iskopani na ovom području. Ovaj predivni spomenik kulture i svedočanstvo istorije je dostupno za posetioce tokom čitave godine. 

Lokacija tvrđava Bač

Bač je naselje koje pripada Južno-bačkom okrugu, koji  je smešten na 60 kilometara od Novog Sada, a samo 20 od granice sa Hrvatskom. 

Arača

U nepreglednoj vojvođanskoj ravnici, u središtu zelenog polja smeštena je vrlo interesantna građevina, koja svojom neobičnošću i skrivenošću intrigira već više vekova. Nalazi se u Banatu, nedaleko od Kikinde. Ovaj spomenik kulture je izgrađen 1230. godine, na temeljima još starije crkve, za koju se veruje da potiče iz 11. veka. Ova romanička crkva je ubrzo nakon izgradnje opljačkana i porušena, a zatim 1370. godine obnovljena zahvaljujući kraljici Jelisaveti Anžujskoj. Crkva je više puta menjala svoje posednike, pa na kraju dolazi u ruke Đurađa Brankovića. Njena sudbina je zapečaćena 1551. godne, kada je Turci spaljuju, posle čega nikada nije obnovljena. Pokušaj obnove je zabeležen sedamdesetih godina 20. veka, ali nije do kraja završen ni danas. Ipak, ovaj lokalitet je i dalje ostao da pleni svojim izgledom i jedan je od najzanimljivijih u Vojvodini, te svakako vredi da bude deo ture kroz Vojvodinu.

Ostaci nekadašnje crkve u Arači

Arača - Lokacija

Arača je smeštena tačno između kikindskog sela Novo Miloševo i Novog Bečeja, od koga je udaljena 12 kilometara. Ovaj kompleks je smešten sa desne strane puta, u tipičnoj vojvođanskoj oranici.

Nadamo se uspeli da opravdamo svoje navode i prikažemo razloge zbog kojih su opisani dragulji nepravedno skrivena mesta. Budite deo retkih koji su ih otkrili i koji su ih napuštali zadivljeni njihovom lepotom i vrednošću. Priuštite sebi nezaboravne rajske trenutke, istražite veliku kulturnu vrednost ovih atrakcije i dozvolite da putovanje bude doživljaj koji će vas promeniti nabolje.